Αυτοψία Μενδώνη στο «νεοβυζαντινό» ναό του Αγίου Χαραλάμπους στο Πεδίο του Άρεως

Α Decrease font Enlarge font
Αυτοψία Μενδώνη στο «νεοβυζαντινό» ναό του Αγίου Χαραλάμπους στο Πεδίο του Άρεως

​Αυτοψία στον «νεοβυζαντινό» ναό του Αγίου Χαραλάμπους εντός του Πεδίου του Άρεως πραγματοποίησε η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνα Μενδώνη. Με τη θετική του γνωμοδότηση, το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων χαρακτήρισε τον ζωγραφικό διάκοσμο του ναού ως νεώτερο μνημείο. Οι τοιχογραφίες και το τέμπλο αποτελούν εξέχοντα έργα του Φώτη Κόντογλου και των μαθητών του, υπηρετώντας, μοναδικά,  την αναβίωση της βυζαντινής τέχνης, μετά τον Μεσοπολέμο.

Το κτηριακό κέλυφος, ήδη από τη δεκαετία του 1960, παρουσίαζε σημαντικά οικοδομικά προβλήματα, ενώ η κατάστασή του επιδεινώθηκε με τον σεισμό του 1999. Σημαντικές φθορές εξ αιτίας της υγρασίας παρουσιάζει και ο εξαιρετικός ζωγραφικός διάκοσμος του ναού. Είναι εμφανείς, σε πολλά σημεία,  οι ρωγμές, οι αποκολλήσεις του υποστρώματος, όπως και  οι απώλειες στη ζωγραφική επιφάνεια, ενώ η συσσώρευση ατμοσφαιρικών ρύπων έχει επιφέρει χρωματικές αλλοιώσεις  στις  ζωγραφικές παραστάσεις.

Όπως δήλωσε η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού, «ο ναός του Αγίου Χαραλάμπους είναι μία ακόμη ιστορική μαρτυρία της δραστηριότητας των Μικρασιατών προσφύγων στην Αθήνα. Ο εικονογραφικός του πλούτος πιστοποιεί την καταλυτική επίδραση  που άσκησε στην αναβίωση της Βυζαντινής Τέχνης ο Αϊβαλιώτης Φώτης Κόντογλου. Στα λογοτεχνικά του κείμενα  ο Κόντογλου  αναζητώντας «την ελληνικότητα», αναδείχθηκε σε έναν από τους σημαντικότερους  εκπρόσωπους  «της γενιάς του ´30».  Με το ζωγραφικό του έργο  έγινε  ένας από τους κύριους διαμορφωτές της βυζαντινής  εκκλησιαστικής τέχνης στα μέσα του 20ου αιώνα.

 Το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού οφείλει να προστατέψει την πολιτιστική κληρονομιά των Μικρασιατών, όπως αυτό το σημαντικό τεκμήριο, δια χειρός Φώτη Κόντογλου. Το 2022 αποτελεί  χρονιά- ορόσημο,  τόσο για τον οφειλόμενο  ιστορικό αναστοχασμό  όσο και για την αναγνώριση της τεράστιας  προσφοράς των Μικρασιατών στον πολιτισμό, στην οικονομία και στον εκσυγχρονισμό του  ελληνικού κράτους».

Η Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεώτερων Μνημείων του ΥΠΠΟΑ δρομολογεί άμεσα τον προγραμματισμό και την υλοποίηση των σωστικών μέτρων για την προστασία του ζωγραφικού διακόσμου του ναού. Με την ολοκλήρωση των σχετικών μελετών οι οποίες ήδη εκπονούνται από την Εκκλησιαστική Επιτροπή του Αγίου Χαραλάμπους, θα δρομολογηθεί η ένταξη του έργου στον προγραμματισμό του ΥΠΠΟΑ για χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ 2021-2027. Παράλληλα, η Διεύθυνση Συντήρησης αναλαμβάνει την εκπόνηση των αναγκαίων μελετών και την υλοποίηση του έργου της αποκατάστασης σημαντικών φορητών εικόνων, κάποιες εκ των οποίων αποτελούν κειμήλια που οι Μικρασιάτες πρόσφυγες έφεραν μαζί τους.

Η ιστορία του ναού

Ο Ι. Ν. Αγίου Χαραλάμπους βρίσκεται στις ανατολικές παρυφές του Πεδίου του Άρεως, στα ανατολικά του Ι. Ν. των Παμμεγίστων Ταξιαρχών, της δεύτερης εκκλησίας εντός του πάρκου. Σύμφωνα με πληροφορίες, τις οποίες  διασώζει ο Α. Ορλάνδος, ο Ι. Ν. Αγίου Χαραλάμπους, βρίσκεται στη θέση παλαιότερου ναού, του 18ου ή των αρχών του 19ου αιώνα, ο οποίος κατεδαφίστηκε. Επρόκειτο για καμαροσκέπαστη βασιλική με ημιεξαγωνική αψίδα ιερού που κοσμούνταν με τοιχογραφία της Πλατυτέρας στην κόγχη. Σήμερα, δεν σώζονται ορατά λείψανα του παλαιότερου ναού. Σε επιγραφή του δυτικού τοίχου του νέου ναού, αναφέρεται ως έτος θεμελίωσής του το έτος 1929 από Μικρασιάτες πρόσφυγες, οι οποίοι έφεραν μαζί τους την εικόνα του Αγίου Χαραλάμπους. Από την ίδια επιγραφή προκύπτει ότι έγιναν εργασίες και την περίοδο 1954-1959.

Η αγιογράφηση του ναού ξεκίνησε το 1943, έτος κατά το οποίο, στον νότιο τοίχο του, φιλοτεχνήθηκε η παράσταση των Εισοδίων της Θεοτόκου από τον Κωνσταντίνο Αρτέμη. Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος της εικονογράφησης έγινε από τον  Αϊβαλιώτη  αγιογράφο και λογοτέχνη Φώτη Κόντογλου και τους συνεργάτες του Σπυρίδωνα Παπανικολάου και Νικόλαο Ιωάννου, σε διαδοχικές φάσεις, την χρονική περίοδο 1954 – 1958, όπως τεκμηριώνεται από μεγάλο αριθμό επιγραφών που καταγράφονται στον τοιχογραφικό διάκοσμο. Στις επιγραφές αναφέρονται και οι χορηγοί της τοιχογράφησης, ανάμεσα στους οποίους κύρια θέση κατέχει η οικογένεια Αδαμαντίου Κ. Χατζηπατέρα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η αναφορά αλλά και ο αυτοπροσδιορισμός των αφιερωτών ως «φυγάδες Μικρασίας», στην επιγραφή δίπλα στην κύρια είσοδο του ναού. Οι γραπτές επιγραφές του ναού προσφέρουν στοιχεία για τους καλλιτέχνες, τους δωρητές και τις χρονολογίες εκτέλεσης κάθε τμήματος του έργου.

Ο  «νεοβυζαντινός» ναός του Αγίου Χαραλάμπους ανήκει στον τύπο του ελεύθερου σταυρού με τρούλο. Οι εξωτερικές του όψεις είναι επιχρισμένες με κονίαμα και δεν είναι ορατή η τοιχοποιία του, αλλά από την εσωτερική διάρθρωση κυρίως των οροφών του, συνάγεται εύλογα ότι για την οικοδόμησή του χρησιμοποιήθηκε σε μεγάλο βαθμό οπλισμένο σκυρόδεμα.

( 0 )

Συνολικά: | Εμφάνιση:

COVID-19
  1. 12/04 17:20

    TUI: Πτήσεις προς Κρήτη, Ρόδο και Κω από τη Βασιλεία και από το Saarbrücken της Γερμανίας

  2. 12/04 16:11

    Έρευνα: Οι εμβολιασμοί είναι το κλειδί για την κανονικότητα στα ταξίδια

  3. 12/04 16:01

    Γερμανικά δημοσιεύματα για τις διακοπές στην Ελλάδα

  4. 12/04 14:35

    Δημόσια διαβούλευση για τη βιώσιμη αστική ανάπτυξη στην Κρήτη 

  5. 12/04 14:30

    Στη Ρόδο σήμερα οι 189 Ολλανδοί τουρίστες για δοκιμαστικές COVID Free διακοπές

  6. 12/04 14:10

    Η Grecian Air Seaplanes ξεκινά τις πρώτες πτήσεις με υδροπλάνα στην Ελλάδα

  7. 12/04 13:52

    Πρόταση Κόνσολα για την εξόφληση των επιταγών που έχει ανασταλεί η πληρωμή τους

  8. 12/04 13:45

    ΕΤΑΔ: Παρατείνεται η προθεσμία υποβολής προτάσεων για την αξιοποίηση της Ζώνης ΙΙΙ στο Ολυμπιακό Κέντρο Φαλήρου

  9. 12/04 13:39

    ΙΑΤΑ: Μείωση 74,7% στη ζήτηση πτήσεων το Φεβρουάριο του 2021 έναντι του 2019

  10. 12/04 13:07

    Aegean: 5,2 εκατ. επιβάτες και €228 εκατ. ζημιές το 2020

  11. 12/04 13:01

    Σύνδεσμος Καταδυτικών Κέντρων Ελλάδος: Συστάθηκε σε σώμα το ΔΣ

  12. 12/04 12:38

    Το χωριό του Μοριά που σε κάνει να νομίζεις ότι είσαι σε νησί

  13. 12/04 12:37

    Οι άγριοι και απρόσιτοι καταρράκτες του Γράμμου σχεδόν στα 2.500 μέτρα

  14. 12/04 12:36

    Έρευνα Booking.com: Αισιοδοξία για «έκρηξη» στον παγκόσμιο τουρισμό – Ποιές μορφές διακοπών ευνοούνται

  15. 12/04 12:20

    Κραυγή αγωνίας από τον εκθεσιακό κλάδο - Παραμένει κλειστός από τον Μάρτιο του 2020 με ζημιές 200 εκατ. ευρώ

  16. 12/04 12:14

    TUI: Το Ρωσικό εμβόλιο θα επιταχύνει τους εμβολιασμούς στην Ευρώπη

  17. 12/04 12:14

    Η Fosun Tourism Group επαναλειτουργεί φέτος τα ξενοδοχεία Casa Cook και Cook’s Club στην Ελλάδα

  18. 12/04 11:25

    Συνεργασία στον τουρισμό Invel Real Estate, PRODEA Investments και YODA Group - Εξαγορά ξενοδοχείων στην Κύπρο

  19. 12/04 08:38

    Επιχορηγήσεις για εκσυγχρονισμό ξενοδοχείων στο Ρέθυμνο

  20. 12/04 08:35

    Δύο νέα διεθνή αεροδρόμια θα αποκτήσει η Σερβία

  21. 12/04 08:34

    Ουκρανία: Σχέδιο παραχώρησης δύο αεροδρομίων το 2022

  22. 12/04 08:30

    Αποφάσεις για δύο πλωτές εξέδρες μπροστά από ξενοδοχεία στο Πόρτο Χέλι και Σύβοτα

  23. 12/04 00:52

    Γερμανία: «Βουτιά» στις κρατήσεις για το καλοκαίρι | -76% σε σχέση με την αντίστοιχη εποχή του 2020!

  24. 12/04 00:47

    Πότε και πώς θα επιστρέψουν τα επαγγελματικά ταξίδια

  25. 12/04 00:31

    ΥΠΑ: Επιτρέπονται μόνο οι ουσιώδεις μετακινήσεις στις πτήσεις εσωτερικού

  26. 11/04 09:15

    Ιατρικός τουρισμός: Το παράδειγμα της Κόστα Ρίκα

  27. 11/04 09:12

    Ισπανία: Στα τέλη του 2022 η επιστροφή της οικονομίας στα προ της πανδημίας επίπεδα

  28. 11/04 09:10

    Και η Πολωνία μέσω ΗΠΑ στην κούρσα για παρασκευή εμβολίου κατά του κορωνοϊού

  29. 11/04 09:05

    To ψηφιακό πράσινο πιστοποιητικό- Του Γιώργου Βερνίκου

  30. 10/04 20:41

    Η Alitalia φεύγει, η Ita έρχεται

  31. 10/04 20:27

    Ο μυθικός ποταμός που οδηγούσε στο σκοτεινό βασίλειο του Άδη

  32. 10/04 20:23

    Έτσι είναι σήμερα το κτήριο που γεννήθηκε ο πρίγκιπας Φίλιππος στην Κέρκυρα

  33. 10/04 09:15

    Air Serbia: Πτήσεις τσάρτερ σε ελληνικά νησιά το καλοκαίρι

  34. 10/04 09:10

    Δήμος Αθηναίων: Πράσινο φως στον Όμιλο Fattal για την ανακατασκευή του πρώην ξενοδοχείου Εσπέρια

  35. 10/04 09:05

    Η Ισπανία άρει τους ταξιδιωτικούς περιορισμούς για το παγκόσμιο συνέδριο Mobile World Congress

  36. 09/04 23:03

    Όλυμπος, Λιτόχωρο, Θεσσαλονίκη, Νιγρίτα πρωταγωνιστούν στο «Pekin Express»

  37. 09/04 13:35

    Απεβίωσε ο ιδρυτής του Ομίλου Γελασάκη, Δημήτρης Γελασάκης

  38. 09/04 13:33

    Η Jet2 ακυρώνει τα προγράμματα πτήσεων και διακοπών έως τις 23 Ιουνίου

  39. 09/04 12:55

    Βρετανία | Οι αερομεταφορείς αντιδρούν στο σχέδιο της κυβέρνησης: "Μόνο οι πλούσιοι θα μπορούν να ταξιδεύουν στο εξωτερικό"

  40. 09/04 11:59

    Silversea Cruises: 10ήμερες κρουαζιέρες σε ελληνικά νησιά, Κύπρο και Ισραήλ

  41. 09/04 11:47

    Διαδικτυακά φέτος το παγκρήτιο φόρουμ προώθησης κρητικών προϊόντων στα ξενοδοχεία και σούπερ μάρκετ

  42. 09/04 11:45

    Το μικροσκοπικό ελληνικό νησάκι με το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό

  43. 09/04 11:43

    Το ελληνικό χωριό που έχει έναν από τους ομορφότερους πεζόδρομους του κόσμου

  44. 09/04 11:31

    Τουρισμός 2021: Το 95% των πολιτών έτοιμοι να ταξιδέψουν μόλις αρθούν οι απαγορεύσεις – Τι πιστεύουν για τεστ, καραντίνα και εμβόλια

  45. 09/04 10:59

    Αναμνήσεις από το γεύμα της Grecotel στη Χίλαρι Κλίντον

  46. 09/04 10:52

    Ιταλία: Από Ιούνιο ξεκινά η τουριστική σεζόν

  47. 09/04 10:40

    Σέριφος: Σε πολιτιστικό κέντρο μετατρέπεται το πρώην διοικητήριο μεταλλείων

  48. 09/04 10:36

    Επιχορηγήσεις για εκσυγχρονισμό ξενοδοχείων σε Ρέθυμνο και Ηράκλειο

  49. 09/04 10:34

    Πώς θα σωθεί το αεροδρόμιο Charleroi στις Βρυξέλλες 

  50. 09/04 10:29

    Το σχέδιο Θεοχάρη για την επανεκκίνηση του τουρισμού υιοθέτησε η Παγκόσμια Επιτροπή Διαχείρισης Κρίσεων του ΠΟΤ

  51. 09/04 10:27

    Διαγωνισμός Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού για την επιτάχυνση της αγροτικής ανάπτυξης μέσω του τουρισμού

  52. 09/04 10:17

    ΚΕΔΕ: Ψηφιακό συμπόσιο με θέμα και τον τουρισμό ως μοχλό ανάπτυξης

  53. 09/04 10:12

    Μήλος, Πάρος και Τήνος κερδίζουν την αγορά κρουαζιέρας το καλοκαίρι, σύμφωνα με το Virtuoso

  54. 09/04 10:08

    Eπίσκεψη της υφυπουργού Τουρισμού Σοφίας Ζαχαράκη στη Θεσσαλονίκη

  55. 09/04 10:02

    Celestyal Cruises: «Μυθικό Αρχιπέλαγος», νέα κρουαζιέρα 7 διανυκτερεύσεων

  56. 08/04 20:07

    «Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός 2021»: 1.800.000 ευρώ για 70 προτάσεις

  57. 08/04 17:11

    Η FedHATTA χαιρετίζει την Απόφαση για επιδότηση των επιχειρήσεων με τουριστικά λεωφορεία

  58. 08/04 16:47

    Παγκόσμιος τουρισμός: Ιούλιο ή Σεπτέμβριο η ανάκαμψη – Τα δύο σενάρια του ΠΟΤ

  59. 08/04 15:34

    Υπ. Τουρισμού: KYA για την έκτακτη οικονομική ενίσχυση των τουριστικών λεωφορείων

  60. 08/04 15:28

    Περιφέρεια Κρήτης: Επιμορφωτικό πρόγραμμα στους εργαζομένους για την προφύλαξη από τον SARS-CoV-2

  61. 08/04 15:11

    Όμιλος ΑΝT1: Πράσινο φως για νέο 5όροφο κτίριο στην Εθνική Οδό Αθηνών - Λαμίας

  62. 08/04 14:33

    Σύλλογος Διευθυντών Ξενοδοχείων Δωδεκανήσου: Παρουσίαση Υγειονομικών Πρωτοκόλλων για τουριστικά καταλύματα

  63. 08/04 14:00

    Διαδικτυακή παρουσίαση της τουριστικής καμπάνιας «This is Arcadia»

  64. 08/04 13:28

    Seabourn: Πολυτελείς κρουαζιέρες στα ελληνικά νησιά από τις 3 Ιουλίου

  65. 08/04 12:25

    Δικαστική απόφαση δικαιώνει ταξιδιώτες που ζητούν αποζημίωση για τους περιορισμούς στο ξενοδοχείο

  66. 08/04 12:13

    Η Αθήνα ανοίγει την όρεξη για διακοπές

  67. 08/04 12:10

    Αυτό είναι το μεγαλύτερο σε μήκος ποτάμι της Ελλάδας

  68. 08/04 12:07

    Ο δρόμος της Αθήνας που κάποτε είχε υπαίθριους οδοντίατρους

  69. 08/04 11:57

    Santikos Collection και Airotel Group ενώνουν τις δυνάμεις τους δημιουργώντας την Capital H

  70. 08/04 11:54

    Γερμανία: 2.000 ξενοδόχοι κατά της Booking.com - Κατέθεσαν αγωγή για τη ρήτρα "καλύτερης τιμής"

  71. 08/04 11:15

    Ά. Γκερέκου: Η Ελλάδα ιδανικός προορισμός για επενδύσεις στον τουρισμό

  72. 08/04 11:12

    Καταβάλλεται την Παρασκευή η αποζημίωση ειδικού σκοπού

  73. 08/04 11:01

    Τουρισμός, ακτοπλοΐα και μικρές επιχειρήσεις στο επίκεντρο των προτάσεων του Μ. Κόνσολα για το Ταμείο Ανάκαμψης

  74. 08/04 10:54

    ΣΥΡΙΖΑ: "Ξεπουλάνε με διαδικασίες fast track τη διάσημη παραλία του Ναυαγίου στην Ζάκυνθο"

  75. 08/04 10:42

    Αν δεν γίνει η χώρα «πράσινη» δεν θα έρθει τουρίστας

  76. 08/04 10:15

    Τράπεζα της Ελλάδας: Oι πτωχεύσεις ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους για την ελληνική οικονομία μετά την πανδημία

  77. 08/04 10:14

    Επιχορηγήσεις για εκσυγχρονισμό ξενοδοχείων στα Χανιά

  78. 08/04 10:12

    Ο Δήμος απέρριψε αίτημα της Ένωσης Ξενοδόχων Κορινθίας για απαλλαγή από το ενιαίο ανταποδοτικό τέλος

  79. 08/04 10:02

    Κ.Νοτοπούλου: Οι εργαζόμενοι με μονομερή αναστολή σύμβασης πρέπει να επιστρέψουν το 40% της μείωσης του ενοικίου

  80. 08/04 09:57

    Δήμος Δυτικής Αχαΐας: Διαγωνισμός για τη δημιουργία κέντρου τουριστικής πληροφόρησης

  81. 08/04 09:54

    Τράπεζα της Ελλάδας: O ελληνικός τουρισμός έχασε μερίδιο το 2020 στην αγορά της Μεσογείου -Πλέον ωφελημένη η Ιταλία

  82. 07/04 16:46

    Amadeus: 9 στους 10 ταξιδιώτες υπέρ του διαβατηρίου εμβολιασμού αλλά με ανησυχίες για την ασφάλεια δεδομένων

  83. 07/04 15:57

    To Navarino Hills υποδέχεται για πρώτη φορά το Messinia PRO-AM 2021

  84. 07/04 15:48

    148 δισ. λίρες στοίχισε η πανδημία στη βρετανική οικονομία το 2020 

  85. 07/04 14:32

    Travel Trade Athens (19 και 20 Απριλίου) με 60 εκπροσώπους ξένων τουριστικών γραφείων

  86. 07/04 14:09

    This is Athens & Partners: Νέα καμπάνια για τουρίστες από την κεντρική & δυτική Ευρώπη | "Love Letters from Athens" (6 video)

  87. 07/04 13:49

    Ολλανδία: Σε πτώχευση το μεγαλύτερο δίκτυο τουριστικών γραφείων 

  88. 07/04 13:33

    Η DER Touristik πωλεί την αεροπορική εταιρία Novair

  89. 07/04 13:31

    Παγκόσμια Ημέρα Υγείας | Ο Όμιλος ΥΓΕΙΑ μοιράζει σε επισκέπτες του και νοσηλευομένους Safety Kit από την MasterFold

  90. 07/04 13:21

    Κινδυνεύουν με κατάρρευση οι διακοπές των Βρετανών αυτό το καλοκαίρι; Το μεγάλο «αγκάθι» των διαβατηρίων

  91. 07/04 12:54

    Μείωση 10 προστίμων για τους παράνομους χώρους ανεξέλεγκτης διάθεσης αποβλήτων πέτυχε το Υπ. Περιβάλλοντος & Ενέργειας

  92. 07/04 12:52

    Οι ΗΠΑ αποκλείουν τα διαβατήρια εμβολιασμού

  93. 07/04 12:30

    Pegasus Airlines: Νέα θερινά δρομολόγια Αθήνα - Κωνσταντινούπολη

  94. 07/04 12:22

    Απάτη με τα τεστ στη Μαγιόρκα: Γερμανός γιατρός εξέδιδε ψευδώς αρνητικά πιστοποιητικά τεστ στους τουρίστες

  95. 07/04 12:19

    ΕΤΑΔ: Ηλεκτρονικοί διαγωνισμοί για τη μακροχρόνια μίσθωση δύο εκτάσεων στην παραλία Καλλιθέας Πιερίας

  96. 07/04 11:40

    Δ. Καλαΐτζιδάκης: Ευοίωνες προβλέψεις με μεγαλύτερη δυναμική στα τέλη της σεζόν

  97. 07/04 11:27

    Norwegian: Κρουαζιέρες στην Ελλάδα από 25 Ιουλίου 

  98. 07/04 11:18

    Η άγνωστη γωνιά της Ελλάδας με το απόλυτο μυστικό ομορφιάς

  99. 07/04 11:17

    Το χωριό των Κυκλάδων που ξεχωρίζει γιατί έχει κάτι από Κρήτη

  100. 07/04 11:11

    ETC: Θερινές διακοπές θέλει το 56% των Ευρωπαίων